Lissajous eğrileri

Elektronikte Lissajous eğrileri iki farklı periyodik fonksiyon tarafından osiloskop ekranında oluşturulan şekillerdir. Bu şekillere adını veren kişi bu fonksiyonları 1857 yılında inceleyen Fransız fizikçi Jules Antonie Lissajous'tur (1822-1880).

Osiloskop ekranında Lissajous eğrisi

Çift girişli osiloskop

Normal koşullar altında bir osiloskoba giren sinyal y eksenine uygulanır. x ekseni ise kullanıcı tarafından denetlenen zaman eksenidir. Ancak kimi osiloskoplarda y eksenine ek olarak x eksenine de giriş yapma imkânı vardır. Bu durumda artık x ekseni zaman ekseni değildir. Hem y hem de x eksenine giriş yapıldığı zaman ekranda oluşan şekil Lissajous eğrisidir.

Matematiksel gösterim

Bu ifadelerde;

A,B: Sinyalerin genliği
a,b: Sinyallerin açısal frekansları
: t0 anında iki sinyal arasındaki faz farkı

Eğrinin türü a/b oranına, iki sinyal arasındaki faz farkına ve katsayılara bağlıdır. Mesela

Şayet a=b ise şekil elipstir.
Şayet a=b, A=B ve ise şekil çemberdir.
Şayet a=b ve ise şekil bir doğrudur.
Şayet b=2a ve ise şekil paraboldur.

Şayet a/b oranı irrasyonel sayı ise bu durumda ekranda sabit bir şekil olmaz.

Galeri

Farklı a/b oranları ve radyan cinsi faz açıları için Lissajous eğrileri aşağıda gösterilmiştir.

Faz farkı () a/b =1:1 a/b =1:2 a/b =1:3 a/b =2:1
0

¹/₄·π

¹/₂·π

³/₄·π

1·π

1¹/₄·π

1¹/₂·π

1³/₄·π

2·π

A ve B ekrandaki şeklin genişliği veya yüksekliğini denetler.

This article is issued from Wikipedia. The text is licensed under Creative Commons - Attribution - Sharealike. Additional terms may apply for the media files.