Fikriye

Fikriye Hanım
Doğum Fikriye
1887
Yenişehr-i Fener
Ölüm 31 Mayıs 1924 (37 yaşında)
Ankara
Ölüm sebebi İntihar
Milliyet Türk
Vatandaşlık  Türkiye
Ebeveyn(ler) Memduh Hayrettin Bey
Vasfiye Hanım
Akraba(lar) Ragıp Bey (amcası)
Fikriye

Fikriye Hanım (d. 1887, Yenişehr-i Fener - ö. 31 Mayıs 1924, Ankara), Atatürk'ün annesi Zübeyde Hanım'ın ikinci eşi Ragıp Bey'in kardeşi Memduh Hayrettin Bey ile Vasfiye Hanım'ın kızıdır.[1][2] Fransızca, Almanca ve Yunanca biliyor, ud ve piyano çalıyordu. Fikriye Hanım'ın yeğeni Abbas Hayri Özdinçer başta olmak üzere akrabalarıyla mülakat etmiş ve bunu duymuştur.

Hayatı

1923 yılına değin Çankaya Köşkü'nde Mustafa Kemal Paşa'ya yardımlarda bulundu. Narin olan ve hastalıklara karşı dayanıklı olmayan yapısı, eğitimini de engellemiş, Fikriye’nin ruh yapısını ve geleceğe dönük planlarını etkilemiştir. Ciğerlerinden rahatsızlandığı için Münih'e gitmek zorunda kalmıştır. Mustafa Kemal Paşa'ya âşık olan Fikriye Hanım, onun Latife Hanım'la evlendiğini öğrenince Türkiye'ye geri dönmüştür. İlk işi köşke gitmek olmuştur. Ancak Latife Hanım onun geldiğini görünce Atatürk'e haber vermeden yavere emir verir ve köşkten yaka paça attırır.

Tam olarak nasıl öldüğü bilinmemektedir. Çankaya Köşkü'nün önünde intihar ettiği iddia edilirken tabancayla vurulduğu da söylenmektedir. Fikriye Hanım'ın ölümünün Atatürk ile Latife Hanım'ın evliliğini etkilediği düşünülür. Şeceresinde ölüm tarihi 31 Mayıs 1924 olarak yazılmıştır, lâkin vurulduğu ya da kendini vurduğu tarih 23 Mayıs olarak bilinir. Hıfzı Topuz'un belgelere dayandırarak yazdığı Gazi ve Fikriye romanında ise Fikriye Hanım'ın intihara teşebbüs ettiği tarihten öldüğü tarihe kadar hastanede tedavi altında kaldığı, kurşun yarasıyla değil, kurşunun açtığı yaranın enfeksiyon kapması ve tam iyileşmeyen verem hastalığının iyice azması nedeniyle öldüğü yazılmaktadır. Yine aynı esere göre Atatürk, Fikriye Hanım'ın Köşk'e yerleşmesinin yarattığı dedikoduları önlemek için Fikriye Hanım'la sessizce ve gizlice evlenmiş, hatta nikahlarını da dönemin Şer'iye ve Evkaf Vekili, Cumhuriyet döneminin ilk Diyanet İşleri Başkanlarından Mustafa Fehmi Gerçeker kıymıştır.

Araştırmacı Eriş Ülger, Atatürk'ün yaveri Salih Bozok'un anılarına dayanarak mezar yerinin Kuğulu Park'ta olduğunu söylemektedir. Fikriye Hanım kitabının yazarı Fatih Bayhan ise Fikriye Hanım'ın bugün üzerinde bankaların bulunduğu Ankara'nın Ulus semtindeki eski mezarlıkta yatmakta olduğunu belirtmiştir. Can Dündar ise bugün Ankara Etnografya Müzesi'nde Mustafa Kemal Atatürk'ün at üzerinde dev bir heykelinin yükseldiği yere defnedildiğini yazmıştır.[3]

Hakkında yazılan kitaplar

Kaynakça ve Notlar

  1. Öteden beri Ragıp Bey'in kardeşi Albay Hüsamettin Bey'in kızı olma tezi yaygın olup yerleşti. Ancak yakınlarının hiçbiri bu tezi kabul etmediler.
  2. Milli Mücadelede Atatürk Konutu ve Demiryolları Müzesi'nde Fikriye Hanım'ın odasındaki aile soyağacından not aldığını söyleyen Mahiye Morgül'e göre , Konya Karamanoğulları soyundan Lalotlar (Latince Lalot: elibol) lakaplı aileden Hayrullah Bey, Fikriye Hanım'ın babası. Baba tarafından akrabaları: Selma Sultan, Prens Hayri, Prenses Kenize Murad, Kotmara Mihracesi Sajid Han ve emekli Büyükelçi Rauf Hayri (Hatice Sultan’ın eşi). Amcası Mehmet Hayri Bey'in eşi Belkıs Hanım, sadrazam Tevfik Paşa'nın kız kardeşidir. Osmanoğulları'ndan aileye katılanlar: Hatice Sultan ve Fehime Sultan'dır. Anne tarafından akrabaları: dedeleri Ömer bey Kafkasyalı Çapanoğulları'ndan Kafkasya kökenli, Çapan ve Karslı, Ahıskalı, Kafkaslı soyadlı aileler. Kemal Çapan, Merzuka Çapan, Gültekin Çapan, Türkân Çapan. Karslı Mühürdaroğulları'ndan Ziynet Hanım, Emel Kafkaslı, Gülsev Kafkaslı, M. Nazif Kafkaslı, Serkan Kafkaslı, Seda Kafkaslı.
  3. Can Dündar, 'Fikriye!...', Göldegekiler, İmge Kitabevi, Haziran 1995, ISBN 979-975-533-118-7, s. 43.

Dış bağlantılar

This article is issued from Vikipedi - version of the 12/3/2016. The text is available under the Creative Commons Attribution/Share Alike but additional terms may apply for the media files.